VIỆT NAM TRONG BÀN CỜ KHU VỰC

VIỆT NAM TRONG BÀN CỜ KHU VỰC

Nhóm tàu chiến Hoa Kỳ, cùng với sự tham gia của Nhật Bản, đang tiến đến bán đảo Triều Tiên nhằm gửi đi một thông điệp «phi hạt nhân hóa» bán đảo Triều Tiên.
Tại sao lại là «phi hạt nhân hóa» bán đảo Triều Tiên?

Việc Bắc Triều Tiên có thể phát triển các tên lửa tầm xa và gắn đầu đạn hạt nhân nhằm đe dọa Hoa Kỳ có lẽ đó chỉ là cái cớ. Bắc Triều Tiên có vũ khí hạt nhân, tuy vậy, còn rất lâu trước khi Bắc Triều Tiên có thể đạt được kỹ thuật về tên lửa tầm xa mang đầu đạn hạt nhân và đủ thông minh phóng đến nước Mỹ mà không bị hệ thống đánh chặn tên lửa của Hoa Kỳ hạ gục.

Việc «phi hạt nhân» hóa bán đảo Triều Tiên có lẽ là nước cờ đầu tiên trước khi vô hiệu hóa Bắc Triều Tiên và tiến tới giúp Hàn Quốc thống nhất bán đảo này. Bắc Triều Tiên có một dân số vỏn vẹn 25 triệu người, bằng một nửa dân số của Hàn Quốc. Việc cấm vận Bắc Triều Tiên trong suốt một thời gian dài khiến cho hệ thống vũ khí và trang bị của Bắc Triều Tiên đa phần đều bị lạc hậu.

Sự tồn tại của Bắc Triều Tiên trước Hàn Quốc có được là nhờ một phần ở vũ khí nguyên tử và vũ khí hóa học. Do đó, một khi Bắc Triều Tiên đã bị phi hạt nhân hóa, quá trình thống nhất Nam, Bắc Hàn sẽ nhanh chóng diễn ra. Trong những trường hợp áp lực đủ mạnh, những viên chức cao cấp trong chế độ Bắc Hàn sẽ đào thoát khi cảm thấy chế độ không có khả năng bảo vệ chính mình, điều đó khiến cho chế độ nhanh chóng sụp đổ. Trong binh pháp, họ gọi kế này là «rút củi đáy nồi».

Câu hỏi tiếp theo là tại sao người Mỹ muốn một bán đảo Triều Tiên thống nhất? Đó là bởi vì đây là một phần trong chiến lược kềm chế Trung Quốc.

Nếu như muốn kềm chế Liên Xô khi xưa, người Mỹ dựng lên Liên minh Quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO), thì ngày nay muốn kềm chế Trung Quốc người Mỹ cũng cần dựng lên một liên minh quân sự ở khu vực Đông Á.

Tại sao người Mỹ không dùng NATO như là một lá chắn để kềm chế Trung Quốc? Đơn giản là vì các nước trong liên minh NATO, trừ Mỹ, đều ở châu Âu và họ chưa cảm thấy quyền lợi của mình bị đe dọa bởi Trung Quốc, do đó NATO không cảm thấy cần thiết trong việc kềm chế Trung Quốc. Hơn nữa, nếu có thể xây dựng thêm một liên minh quân sự ở Đông Á giúp kềm chế Trung Quốc, bên cạnh NATO giúp kềm chế Nga thì Hoa Kỳ sẽ có thể lâu dài giữ ngôi vị bá chủ thiên hạ. Giữ vững ngôi vị cường quốc số 1 thế giới là mong muốn của Hoa Kỳ, và cũng là của các nước đồng minh.

Vì lí do đó mà từ tổng thống Obama cho đến tổng thống Trump có lẽ đang cố gắng xây dựng một liên minh quân sự Đông Á. Tổng thống Obama bắt đầu chiến lược bằng cách thiết lập Hiệp định Thương mại Tự do Xuyên Thái Bình Dương. Chiến lược giúp đưa sản phẩm của các nước thành viên vào Mỹ nhiều hơn đồng thời bán lại các sản phẩm của Hoa Kỳ cho các nước thành viên. Bằng cách như vậy, hàng hóa của các nước thành viên đang phát triển sẽ vào Hoa Kỳ với giá rẻ hơn, đánh bật hàng hóa Trung Quốc ra khỏi Hoa Kỳ. Song song đó, việc mở rộng thị trường hàng hóa cũng giúp cho hàng sản xuất ở các nước thành viên đang phát triển giảm giá do được sản xuất hàng loạt theo kinh tế số nhiều; đến lược nó, các mặt hàng này cũng đẩy bật hàng Trung Quốc ra khỏi mạng lưới các nước thành viên. Các công ty khi thấy hàng mình sản xuất từ Trung Quốc khó xuất sang Hoa Kỳ thì sẽ chuyển dần cơ sở sang các nước thành viên.

Bằng cách cô lập Trung Quốc về thương mại, chiến lược sẽ làm xói mòn nền kinh tế của Trung Quốc và có thể đẩy nền kinh tế Trung Quốc vào suy sụp. Ngược lại, việc giúp cho các nước thành viên được xuất hàng hóa nhiều hơn, bên cạnh việc thúc đẩy phong trào xã hội dân sự, chiến lược hi vọng giúp cho các nước thành viên giàu mạnh và dân chủ hơn. Khi các nước thành viên giàu mạnh, dân chủ hơn thì tự khắc các nước này nghiễm nhiên trở thành những đồng minh «không cần ký kết» với Hoa Kỳ, vì quyền lợi của họ tương đồng với quyền lợi của Hoa Kỳ. Bên cạnh đó, khi các nước đồng minh này trở nên giàu mạnh, họ sẽ trang bị vũ khí hiện đại hơn bằng cách mua của Hoa Kỳ. Đó là mục tiêu lâu dài của Hoa Kỳ theo chiến lược của tổng thống Obama.

Để đối chọi lại với chiến lược liên minh kinh tế của tổng thống Obama, Trung Quốc thực hiện chiến lược Một Vành Đai, Một Con Đường nhằm thắt chặt kinh tế Trung Quốc với các nước Đông Nam Á và các nước Trung Bắc Á kéo dài tới tận châu Âu. Trong kế hoạch này, bằng cách hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng và cải cách lại các hiệp định thương mại, Trung Quốc đang cố gắng biến các nước từ Á sang Âu thành một thành viên trong chuỗi thương mại toàn cầu xoay quanh trục Trung Quốc. Khi Trung Quốc trở thành đầu tầu điều phối kinh tế thì vận mệnh kinh tế các nước gắn liền với vận mệnh kinh tế Trung Quốc trong liên minh. Cùng lúc đó, Trung Quốc sẽ đầu tư vào các vũ khí chiến lược có thể giúp làm thay đổi cục diện chiến tranh. Và khi mà sự hiện diện và quyền lực của Trung Quốc giúp bảo đảm được sự sung túc và hòa bình của các nước trong mạng lưới thì Trung Quốc sẽ từ từ tự nhiên trở thành một nước lãnh đạo.

Chiến lược của tổng thống Donald Trump thì khác. Thay vì thiết lập một liên minh kinh tế khiến làm xói mòn nền tảng kinh tế Trung Quốc như cách tổng thống Obama muốn làm, tổng thống Trump có lẽ đang cố gắng trực tiếp thiết lập và nuôi dưỡng một liên minh quân sự. Nếu như một nước Triều Tiên thống nhất có dân số 75 triệu như hiện nay, chừng một hai thập niên nữa, sẽ biến thành một cường quốc hàng đầu khu vực với dân số khoảng 100 triệu người. Đó sẽ là một Nhật Bản thứ hai.

Nhưng chỉ có Hàn Quốc và Nhật Bản thì vẫn còn chưa đủ. Một đối tác thứ ba Hoa Kỳ nhắm tới có lẽ sẽ là Việt Nam. Tại sao lại là Việt Nam? Bởi vì Việt Nam sẽ là nước trực tiếp chịu ảnh hưởng đầu tiên trong bất cứ một chiến lược bành trướng nào của Trung Quốc. Việt Nam là một nhân tố tích cực trong Hiệp định Thương mại Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đề xướng bởi tổng thống Obama, và Việt Nam sẽ là một nhân tố chiến lược trong kế hoạch kềm chế Trung Quốc của tổng thống Trump, dù chưa được nói ra một cách chính thức. Nhưng muốn Việt Nam trở thành một đối tác của Hoa Kỳ thì điều kiện cần là Việt Nam phải trở thành một nước dân chủ và tách khỏi ảnh hưởng của Trung Quốc. Một khi Việt Nam trở thành một nước dân chủ và giàu mạnh, thì trong khu vực Đông Á, bên cạnh Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, và Indonesia, Việt Nam có lẽ là một trong năm đồng minh then chốt giúp duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực.

Và như vậy, bằng cách dùng các đồng minh Đông Á để kềm chế được Trung Quốc và các đồng minh NATO để kềm chế Nga, Hoa Kỳ có thể giúp duy trì trật tự thế giới hiện nay, cũng như duy trì được vị trí của mình.

Việc dùng đồng minh để gia tăng ảnh hưởng và duy trì quyền lực của một đế chế không phải là một điều mới mẻ. Những người Nga đầu thế kỷ 20 đã cố gắng vươn lên để trở thành một thế lực thế giới. Họ làm điều đó bằng hai cách. Cách đầu tiên là giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc và tích cực đào tạo cán bộ giúp các nước giải phóng dân tộc để hất cẳng các thuộc địa đồng minh của Anh và Pháp, và sau đó lấp vào đó là các chế độ đồng minh dựa trên ý thức hệ và các kết nối kinh tế. Cách thứ hai là người Nga không ngừng cố gắng phát triển lãnh thổ và dân số bằng cách sát nhập những nước nhỏ. Vì lí do đó mà sau khi chiếm các nước từ tay quân Phát xít Đức, người Nga đã không trả lại độc lập và quyền tự quyết dân tộc của các nước Đông Âu mà giúp xây dựng nên các nước cộng sản đóng vai trò làm đồng minh của họ.

Nhìn lại để thấy rằng Việt Nam đóng một vai trò cực kỳ quan trọng liên quan đến hòa bình và an ninh trong khu vực, và do vậy Việt Nam sẽ là một con cờ tiếp theo trong ván cờ cân bằng quyền lực Đông Á của Hoa Kỳ. Nhưng, liệu làm sao Việt Nam có thể trở thành một nước dân chủ và giàu mạnh đặng giúp duy trì hòa bình khu vực và độc lập dân tộc, đó còn là do ý chí của những người Việt Nam.

Nguyễn Huy Vũ
13-4-2017

Advertisements

About trinhngoctoan

trinhngoctoan's Blog
Bài này đã được đăng trong Uncategorized. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s